Skandal literacki: faworyt Goncourta miał napisać powieść z pomocą AI

Francuskie środowisko literackie stoi przed zagadką: autora „zjawiska roku literackiego“ oskarża się o to, że jego powieść nie powstała z jego własnego pióra. W centrum skandalu: Thélyson Orélien, 38-letni haitańsko-kanadyjski pisarz, piszący po francusku.

Oskarżenie

Anonimowa grupa badaczy opublikowała na X pod kontem „Balance ton Claude“ twierdzenie, że debiutancka powieść Oréliena „C'était ça ou mourir“ powstała z pomocą AI. Jako dowód badacze podają aplikację-detektor AI Pangram: fragmenty powieści miały dać wynik „w 100 % napisane z pomocą AI“. Autor według doniesień jest zszokowany i wściekły; wydawnictwo Grasset nazywa oskarżenia „oburzającymi w okrutny sposób“.

Czego dotyczy sprawa?

Orélien w tym tygodniu wygrał nagrodę francuskiej sieci księgarń FNAC i jest uznawany za faworyta do Prix Goncourt – najważniejszej francuskiej nagrody literackiej. Gdyby oskarżenie się potwierdziło, byłby to bezprecedensowy przypadek dla kanonu literackiego kraju.

Dlaczego dowód jest słaby

Philippe Claudel, prezes jury Prix Goncourt, radzi sobie dużej ostrożności: oskarżenie pochodzi z anonimowego konta, a „te detektory AI są w większym lub mniejszym stopniu wiarygodne i w większości trenowane na tekstach angielskich. To nie jest wcale naukowe“. Ostrzega również przed „bardzo wybuchową atmosferą“ – chodzi o czarnego, zagranicznego autora, który pisze o migrantach.

Ujęcie w szerszy kontekst

Nic nie jest udowodnione – ale dyskusja się rozpaliła. Sprawa pokazuje naraz dwie rzeczy: jak przekonujące już brzmią teksty generowane przez AI (trzeba się ich bać, by mogły przejść za „zjawisko literackie“) i jak niewiarygodne nadal pozostaje ich wykrywanie. Dla wydawców, konkursów i mediów temat atrybucji w 2026 roku ostatecznie staje się tematem na co dzień.

Źródło: tagesschau.de, 24.09.2026